Nga Ani Chkhikvadze
Pak para se njerëzit të mblidheshin në Katedralen Kombëtare të Uashingtonit për funeralin e senatorit Lindsey Graham të martën, presidenti Donald Trump priti presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky në Zyrën Ovale. Graham, i cili vdiq papritur disa ditë pasi ishte kthyer nga vizita e tij e fundit në Kiev, e kishte kaluar javën e fundit duke negociuar me Shtëpinë e Bardhë një paketë sanksionesh kundër Rusisë.
Po atë mbrëmje, Senati amerikan votoi me 86 vota pro dhe 12 kundër për ta çuar përpara projektligjin që tashmë mban emrin e Grahamit. Zelensky e ndoqi votimin nga salla e Senatit, pasi kishte zhvilluar një takim me dyer të mbyllura me senatorët. Presidenti ukrainas e quajti takimin e tij me Trump-in “të mirë” dhe falënderoi Uashingtonin për përpjekjet e përbashkëta për të mbrojtur jetët e ukrainasve dhe për ta afruar paqen.Kontrasti me shkurtin e vitit 2025, kur të njëjtët dy liderë u përplasën publikisht para kamerave në Shtëpinë e Bardhë, ishte i madh.
Si arriti situata deri këtu?
Për tre vjet, shumë zëra në krahun MAGA të së djathtës amerikane e konsideruan Ukrainën si një problem të Europës dhe një projekt të ish-presidentit Joe Biden: një shtet të korruptuar dhe të dobët, që sipas tyre ishte pranë humbjes së pashmangshme. Ata kërkonin ndërprerjen e ndihmës ushtarake, detyrimin e Kievit të pranonte një marrëveshje të shpejtë sipas kushteve të Moskës dhe afrimin me Vladimir Putinin, të cilin e shihnin si një partner pragmatik që mund të largohej nga ndikimi i Kinës dhe Iranit. Megjithatë, zhvillimet e mëvonshme e kanë rrëzuar këtë bindje.
Së pari, Ukraina ka arritur të qëndrojë në këmbë. Në botëkuptimin e Trump-it, fuqia dhe aftësia për të ushtruar presion fitojnë respekt dhe Kievi tregoi se kishte ende karta të forta: aftësi gjithnjë e më të mëdha për goditje në thellësi të territorit armik, mundësi për të rimarrë pjesë të territoreve të pushtuara dhe përvojë të konsiderueshme në luftën me dronë.Në të njëjtën kohë, presidenti rus Vladimir Putin ka humbur besueshmërinë në sytë e Shtëpisë së Bardhë. Muaj pas muaji, Kremlini është paraqitur si i gatshëm për negociata, ndërsa njëkohësisht ka përshkallëzuar sulmet ndaj Ukrainës. Si pasojë, administrata Trump nuk i beson më deklaratave të Rusisë.
Edhe lufta me Iranin ndikoi në ndryshimin e situatës. Kur forcat amerikane dhe izraelite goditën Iranin në fund të shkurtit, Moska tregoi qartë se në cilën anë qëndronte. Sipas raportimeve, Rusia i ka siguruar Iranit imazhe satelitore dhe informacione të zbulimit për pozicionet e trupave, anijeve dhe avionëve amerikanë. Më pas, dronët iranianë goditën objekte ku ndodheshin ushtarë amerikanë, përfshirë një sulm në Kuvajt ku humbën jetën gjashtë ushtarë amerikanë. Revista The Economist raportoi se kishte siguruar një dokument sekret, sipas të cilit Rusia i kishte ofruar Iranit dronërezistentë ndaj bllokimit elektronik, si edhe trajnim për përdorimin e tyre kundër forcave amerikane në Gjirin Persik.
Ndryshe nga Rusia, Shërbimet ukrainase të inteligjencës paralajmëruan herët për ndihmën që Rusia po i jepte Iranit. Me 25 korrik, Ukraina goditi anije transporti në Detin Kaspik, për të cilat Kievi thotë se shërbenin në linjën e furnizimit mes Rusisë dhe Iranit. Kievi u ka ofruar gjithashtu aleatëve të Shteteve të Bashkuara në Gjirin Persik teknologji për mbrojtje kundër dronëve. Po ashtu, ka shprehur qartë kundërshtimin ndaj regjimit iranian dhe mbështetjen për veprimet amerikane. Kjo, vlen të theksohet, e dallon nga disa prej aleatëve shumë më të vjetër të SHBA-së në Europë.
Dobësimi i Rusisë në Ukrainë do të thotë se Moska do të ketë më pak fuqi për ta përdorur kundër Shteteve të Bashkuara. Argumentet morale dhe strategjike në favor të Ukrainës po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u shpërfillur. Madje, duket e mundur që Trump po arrin gradualisht në përfundimin se vetëm duke rritur vazhdimisht presionin mbi Rusinë, Uashingtoni mund ta bindë Moskën t’i japë fund luftës. Në këtë kontekst, furnizimi i Ukrainës me armë dhe mbështetja për zgjerimin e prodhimit të saj ushtarak janë thelbësore për të krijuar peshën negociuese që do t’i duhet diplomacisë në të ardhmen.
Rusia, Irani, Hamasi, Hezbollahu dhe Kina veprojnë si fronte të ndërlidhura të një sfide të vetme ndaj interesave amerikane. Mbështetja e aleatëve si Ukraina, e cila po dobëson fuqinë ushtarake të Rusisë, kushton vetëm një pjesë të vogël të asaj që do të kushtonin alternativat e tjera. Në këtë këndvështrim, mbështetja për Ukrainën nuk është një akt bamirësie ndaj një kauze të largët, por një interpretim më i gjerë i parimit “Amerika e para”. Washington Examiner
Shkrimet dhe opinionet e publikuara në këtë rubrikë shprehin qëndrimet e autorëve dhe nuk përfaqësojnë qëndrimin editorial të redaksisë.