INTERVISTË ME EMMANUEL MACRON
Gjatë Samitit të G7 në Évian
Zoti President, jemi në Évian për samitin e G7. Para së gjithash, është njoftuar një marrëveshje mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara për t’i dhënë fund konfliktit. A duhet t’i besojmë kësaj marrëveshjeje?
Emmanuel Macron: Po, duhet të kemi shpresë dhe të bëjmë gjithçka që marrëveshja të zbatohet. Është një zhvillim pozitiv, sepse pikërisht këtë kemi kërkuar prej javësh.
— Cila është përparësia juaj kryesore?
Emmanuel Macron: Përparësia jonë është që të arrihet një marrëveshje e fortë dhe serioze. Franca ka qenë pjesë e përpjekjeve ndërkombëtare për këtë çështje prej vitesh. Tani duhet të sigurohemi që kapacitetet e uraniumit të pasuruar të neutralizohen dhe të jenë nën kontroll ndërkombëtar.
— Si mund të realizohet kjo? A duhet që amerikanët ta marrin uraniumin?
Emmanuel Macron: Jo domosdoshmërisht. Ka disa mundësi. Gjëja e parë është që procesi të zhvillohet nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike. Duhet të ketë një garant ndërkombëtar. Një mundësi është që uraniumi të nxirret dhe të vendoset në një vend të tretë, ku të kontrollohet dhe gradualisht të hollohet.
— A do të bëni lëshime në negociatat me Shtetet e Bashkuara?
Emmanuel Macron: Jo, sepse nuk funksionon kështu. Ne sapo kemi përfunduar një marrëveshje mes Evropës dhe Shteteve të Bashkuara për tarifat. Pas muajsh negociatash, tani ajo duhet të sjellë stabilitet.
Raportet e ekspertëve tregojnë se tarifat nuk i ndihmojnë askujt, veçanërisht tarifat mes vendeve të G7. Ato dëmtojnë sektorët ekonomikë të prekur në Evropë dhe nuk i zgjidhin problemet tregtare të Shteteve të Bashkuara. Në disa raste ato madje rrisin çmimet.
Për sa i përket taksës dixhitale, ajo është pjesë e ligjit evropian. Shtetet e Bashkuara nuk mund të vendosin se çfarë është ligj për evropianët apo francezët. Do të kemi një diskutim të respektueshëm, por edhe të vendosur.
— Donald Trump do të jetë në Francë. Çfarë prisni nga takimet me të?
Emmanuel Macron: Jam pragmatik. Ne duhet të punojmë së bashku dhe të përpiqemi të gjejmë zgjidhje. G7 është një mundësi për të diskutuar për paqen, sigurinë, ekonominë dhe bashkëpunimin ndërkombëtar.
— Lufta në Ukrainë mbetet një nga çështjet kryesore. Çfarë duhet të bëjë Evropa?
Emmanuel Macron: Evropa duhet të vazhdojë të mbështesë Ukrainën dhe të punojë për një paqe të drejtë dhe të qëndrueshme. Ne duhet të jemi të gatshëm për diplomaci, por paqeja nuk duhet të nënkuptojë që një vend të humbasë sovranitetin dhe sigurinë e tij.
— A duhet Evropa të investojë më shumë në mbrojtje?
Emmanuel Macron: Po. Bota ka ndryshuar dhe kërcënimet janë rritur. Evropianët duhet të investojnë më shumë në mbrojtje, në industrinë e tyre dhe në kapacitetet strategjike.
Kjo nuk do të thotë se Evropa duhet të izolohet. Përkundrazi, duhet të bashkëpunojmë me partnerët tanë, por duhet të kemi edhe aftësinë për të vepruar vetë.
— Ju flisni shpesh për sovranitetin evropian. Çfarë nënkupton kjo?
Emmanuel Macron: Do të thotë që Evropa duhet të jetë në gjendje të marrë vendimet e veta. Ne mund dhe duhet të bashkëpunojmë me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët e tjerë, por nuk duhet të jemi plotësisht të varur nga askush.
— Çfarë mendoni për të ardhmen e ekonomisë evropiane?
Emmanuel Macron: Duhet të investojmë në inovacion, teknologji, industri dhe energji. Evropa ka shumë talente dhe kompani të fuqishme. Duhet të krijojmë kushtet që ato të zhvillohen dhe të konkurrojnë në botë.
— Inteligjenca artificiale dhe teknologjitë e reja po ndryshojnë ekonominë. A duhet Evropa të bëjë më shumë?
Emmanuel Macron: Po. Inteligjenca artificiale, gjysmëpërçuesit, mineralet kritike dhe teknologjitë strategjike janë tashmë çështje të sovranitetit. Evropa duhet të ketë kapacitetet e veta dhe të mos mbetet pas.
— Çfarë mesazhi dëshironi t’u jepni qytetarëve francezë dhe evropianë?
Emmanuel Macron: Dua t’u them se duhet të kemi besim te aftësia jonë për të vepruar. Franca është një vend i fortë. Kemi një ushtri të fuqishme, diplomaci të madhe, ekonomi inovative dhe një shoqëri me shumë potencial.
Duhet të jemi të vetëdijshëm për rreziqet, por edhe për mundësitë që kemi përpara.
— A jeni optimist për muajt e ardhshëm?
Emmanuel Macron: Jam realist, por jam gjithashtu optimist. Krizat na detyrojnë të marrim vendime dhe të ndërtojmë një Evropë më të fortë. Askush nuk mund t’i zgjidhë i vetëm problemet e mëdha të botës.
— Cili është qëllimi kryesor i këtij samiti të G7?
Emmanuel Macron: Të gjejmë mënyra për të bashkëpunuar për paqen, sigurinë, ekonominë dhe sfidat globale. Duhet të ndërtojmë më shumë bashkëpunim dhe konvergjencë mes vendeve tona.
— Një mesazh i fundit për publikun?
Emmanuel Macron: Duhet të vazhdojmë të punojmë për një Francë më të fortë, një Evropë më të bashkuar dhe një botë më të qëndrueshme. Kemi sfida të mëdha, por kemi edhe mundësi të mëdha. Duhet të ecim përpara me vendosmëri dhe besim. Élysée – Presidenca e Republikës Franceze
(Unaza Online)